Ik zat vorige week voor mijn werk even te Bloglinen toen ik deze kop op nu.nl zag: “Helft Nederlanders ontevreden over uitgavenpatroon”. Dat wat al een tijdje in de lucht hangt zien we steeds vaker en duidelijker in de media. Ontevredenheid. Veel uitgaven. En vooral…die combinatie. Op televisie zijn steeds meer programma’s over het zinniger omgaan met financiën en menig nieuwssite meldt een toename van schuldsaneringen bij particulieren. Dit zijn grote signalen. Wat is er toch mis? Er wordt veel uitgegeven, vaak meer dan men bezit. En vaak levert dat een onprettig gevoel op.


Er zijn veel oorzaken voor deze ontwikkeling. Een veel gehoorde reden is de euro. “Met de komst van de euro is het misgegaan” is een regelmatig gehoorde klacht. Tja, de euro heeft ook wel een stempel gedrukt op de stijging van prijzen. En laten we het emotionele aspect van de economie niet vergeten: economie kan slechts floreren bij de gratie van consumentenvertrouwen. Combineer een mespuntje onkunde en een schepje wantrouwen met een trosje pessimisme…en je hebt hét recept voor een verstoorde economie. En mogelijke financiële malaise. Niet alleen de euro is de vermeende boosdoener, ook de regering is veel besproken. De afgelopen jaren hebben de kabinetten JPB I & II de broekriem behoorlijk aangehaald. De bezuinigingen waren ingrijpend.

Wie of wat is de échte boosdoener?
Euro, kabinet, de media, het weer, Michael Jackson…er zijn talloze boosdoeners aan te wijzen. Maar klopt dit eigenlijk wel? Of zit de oorzaak misschien toch in onszelf? In veel gevallen kunnen mensen er echt niets aan doen dat ze in de financiële penarie zijn beland. Er is veel stille armoede in ons land. En dat is een bittere pil voor de betrokkenen. Maar in veel andere gevallen heeft de betrokkene toch zelf een groot aandeel in de positie waarin men verkeert.

In onze maatschappij draait het er voor veel mensen om in zo kort mogelijke tijd zo veel mogelijk te bereiken, geld te verdienen, succesvol te zijn. Helaas wordt succesvol zijn maar al te vaak geassocieerd met materiële zaken. Spullen. Gadgets. Om het succesvolle leven maar zo zichtbaar mogelijk te maken proberen velen dit te materialiseren, door spullen aan te schaffen die een succesvolle levensstijl illustreren. Om de economie te stimuleren, als bevestiging van status, uit gewoonte. Misschien zelfs uit verveling. Het lijkt wel een mantra: als je het maar lang genoeg zegt of doet, begin je het vanzelf te geloven. En de buitenwereld misschien ook…


Hebben we echt wel behoefte aan nóg meer spullen en hippe gadgets? Of is ons dagelijks leven eigenlijk niet bevredigend genoeg, zodat we een gevoelsmatige leegte proberen op te vullen met materie? Menig consument heeft zich suf (en arm) gekocht aan allerlei hippe snuisterijen, en toch leidde dit in veel gevallen niet tot het opperste geluk en succesvol gevoel. Blijkbaar was de prijs te hoog, werd er teveel besteed, was het nieuwtje er snel af en… was een ontevreden gevoel het gevolg. Soms kan menig “succesvol” persoon zelfs het gevoel krijgen te weinig te verdienen om de levensstandaard vol te houden. Dit vormt een bizarre vicieuze cirkel: in een hectische, succesvolle leven heeft men behoefte aan spullen die de levensstijl onderstrepen, maar aanschaf van deze spullen kan tot een tegengesteld gevoel leiden. En soms zelfs tot financiële missers. Het is maar wat je succesvol noemt. Dit geeft te denken over de definitie van ‘succes’.

Wat is succes eigenlijk voor jou?
Het woordenboek zegt: “resultaat, bijval”. Ergo: succes is afhankelijk van het oordeel van de buitenwereld. Bijval. Waarschijnlijk heeft een ieder een uniek beeld van succes. waar wil je eigenlijk succesvol in zijn? En waar ligt dan de sleutel tot een tevreden bestaan? Voor de een kan het een hoge positie betekenen, een ander vindt het een groot succes als er een prachtig kind is geboren, weer iemand anders vindt artistieke uiting en erkenning het summum van succes. En voor sommigen betekent succesvol zijn in principe niets méér dan erkenning van de buitenwereld krijgen. Zij zijn eigenlijk de belichaming van hun eigen reclamebord. Martijn – connecting people. Sanne - altijd dichtbij. Wat opvalt is dat gangbare slogans van commerciële instellingen refereren aan persoonlijke gevoelens. Connecting people. Altijd dichtbij. Maar daar heb je dan wel producten van bedrijf X voor nodig.

Uiteindelijk ben je zo succesvol en onafhankelijk als je jezelf opstelt en voelt. Richt je niet op externe bepalende (storende?) factoren, maar neem het heft in eigen handen. Neem verantwoordelijkheid voor je eigen keuzes en gevoel van succes. Vind de oplossing in je eigen houding en daden. Niet buiten jezelf zoeken, vind de oplossing in jezelf! En als je dan tóch een slogan voor je eigen firma Ik wilt: kies er dan één die echt bij je past. Die uit jezelf komt. Waar niet per definitie een product aan vastgekleefd zit. Martijn – “de goede vriend die ook nog eens heerlijk kan koken”. Sanne – “goede vriendin, altijd in voor een praatje”.

Draai het eens om
Wanneer je zaken aanschaft om je status te illustreren, controleer of dit product ook staat voor jouw persoonlijk gevoel van zelfverwerkelijking. Bedenk je eens: ben ik eigenlijk wel de persoon die ik wil zijn? Voor anderen? En voor jezelf? Wanneer je shopt uit onvrede of frustratie, bedenk dan welke échte onvervulde behoefte je onvrede veroorzaakt. Misschien kun je deze op een andere manier vervullen? Als je winkelt uit gemak en tijdgebrek, denk dan eens aan de mogelijkheid om je dagen minder vol te proppen met afspraken en verplichtingen. Je gejaagde gevoel kan mogelijk het best bestreden worden met…ontspanning! Soms is de oplossing het tegenovergestelde van wat je doet. Waarschijnlijk weten veel mensen niet écht wat ze wensen. Immers: als je constateert dat je ontevreden bent over je bestedingspatroon, heb je vooraf geen bewuste keuzes gemaakt. En de wens is voorbode van de keuze. Wens eerst, kies dan, en geniet vervolgens van een tevreden gevoel.


Hopelijk voelen velen dat tevredenheid en succes niet bijster veel te maken heeft met bezit. Of een torenhoog salaris. Voor mij is succes het werkelijk leven uit vrije wil. Kiezen voor zaken die werkelijk bij mij passen. Werken aan projecten die me inspireren. Snel schaatsen op goed ijs. En soms… dingen láten die me een minder goed gevoel geven. Zelfs als ‘de maatschappij’ deze zaken wenselijk acht. Hoe hoog of hoe bescheiden je inkomen ook mag zijn, je persoonlijke vervulling is hier niet van afhankelijk. Je persoonlijke gevoel van wérkelijk persoonlijk succes is onbetaalbaar. Probeer het dus vooral niet te kopen!